Zitten: de 'silent killer'

We zitten te veel: thuis tijdens het eten, tijdens het tv-kijken en op kantoor achter ons bureau. Door de werkomgeving aan te passen, kunnen we direct actiever worden en rug- en nekklachten voorkomen!

Steeds meer van onze opdrachtgevers willen een ergonomische werkplek. Helemaal niet gek! Zittend werken kan namelijk veel lichamelijke klachten veroorzaken. Vooral als het om lange uren gaat met weinig afwisseling. Met een zit-sta bureau of alternatieve bewegingsstrategieën kan men gemakkelijk afwisselen tussen zittend- en staand werken. Dat is een stuk beter voor het lichaam.

Wij zetten de belangrijkste voordelen van rechtstaand werken voor u op een rij:

1. Staand werken zorgt voor hogere productiviteit

Een zit-sta bureau zorgt voor een betere lichamelijke gezondheid. Het afwisselen tussen zitten en staan vermindert lichamelijke klachten. Het vermindert rugpijn, concentratieverlies en nek-en schouderklachten. Waar u na de lunch normaal wellicht een beetje indut achter het bureau, zorgt staand werken voor een hogere productiviteit. Onze hersenen aanzien zitten immers als 'rusten', en sturen je lichaam daarom in 'stand-by' modus. Niet zo goed voor de productiviteit... 

Probeer ook eens staand te vergaderen. Uit onderzoek is gebleken dat hiermee tot wel 25% tijdswinst kan worden geboekt, zonder dat de kwaliteit van de besluiten hieronder lijdt.

2. De rol van onze hersenen 

Onze hersenen sturen al onze motorische bewegingen aan. Ze regelen onze spieren in grove motorische patronen, zoals buigen, strekken en draaien. Wanneer we zitten, buigen we ons lichaam in tweeën, wat door onze hersenen wordt herkend als een ‘buigpatroon’. Vanuit deze positie is het voor onze hersenen dan ook volledig onnatuurlijk om de bovenrug actief te strekken en zo een goede zithouding aan te nemen. Dit is neurologisch simpelweg onmogelijk.

Bovendien interpreteren onze hersenen zitten en liggen als signalen om te ontspannen. Hierdoor schakelen ze ons lichaam als het ware in een stand-by modus, waardoor een deel van onze spieren minder geactiveerd wordt. Het is daarom onmogelijk om voldoende spieren actief te houden om langdurig een ‘actieve zithouding’ te handhaven.

3. Staand werken vermindert rug- en nekklachten

Langdurig zittend werken vergroot de druk op de rug en  veroorzaakt daarmee rugklachten. Rechtstaan bevordert een natuurlijke houding van de rug, omdat het de natuurlijke krommingen beter respecteert. Langdurig zitten verkort bovendien de heupbuigers (zoals de psoas), wat de neiging vergroot om de onderrug extra onder druk te zetten en zo rugklachten kan versterken.  Mensen met rugklachten ervaren staand werken daarmee als prettig. 

4. Je krijgt sterkere botten en spieren

Activatie van spieren bij zitten versus staan:

• Zitten: Bij zitten zijn vooral de spieren rondom de heupen en de onderrug minder actief omdat het lichaam wordt ondersteund door de stoel. De kernspieren (buik- en rugspieren) werken minder hard om het lichaam stabiel te houden. Dit kan leiden tot verminderde spieractivatie en daardoor spierverzwakking bij langdurig zitten.

• Staan: Bij staan zijn de beenspieren (quadriceps, hamstrings, kuitspieren) en de kernspieren (buik- en rugspieren) actiever om het lichaam rechtop en in balans te houden. Ook worden de bilspieren en rugspieren meer aangespannen om de houding te ondersteunen.

Kortom, staan activeert meer spieren dan zitten, wat bijdraagt aan een betere houding en minder kans op klachten zoals rugpijn. Er komt ook meer axiale (lengte) druk op onze botten waardoor deze sterker worden.

5. Staand werken kan ziektes voorkomen

Ziektes zoals obesitas, diabetes II, hart- en vaatziektes kunnen worden voorkomen wanneer je kiest voor de juiste balans is zitten, staan en lopen.  Je hart pompt immers 10 keer zoveel bloed door je lichaam dan wanneer je zit!

Hoe pakken we dit aan?

Je kan een Zit-sta bureau kopen in de handel. Maar je kan ook zelf een stabiele constructie maken die je bijvoorbeeld op de keukentafel kan installeren. Onderzoek ook alternatieve manieren om meer te bewegen, zoals rechtstaand telefoneren, even rechtstaan tussen verschillende taken, of regelmatig een korte wandeling maken naar collega's. Vergeet niet om waar mogelijk de trap te nemen!

Veel mensen denken dat lang rechtstaan tijdens het werk niet haalbaar is, maar uit onderzoek blijkt dat dit doorgaans erg goed meevalt. Begin bijvoorbeeld met een uurtje per dag recht te werken en bouw dit geleidelijk op. Een ideale balans is 70% staan en 30% zitten.

Belangrijk om te onthouden: het is beter om even te gaan zitten als je moe bent, dan om recht te staan omdat je stijf gezeten bent!

Nog enkele tips voor een gezonde rug:

1. Een goede conditie door oefening of sporten is belangrijk voor een gezonde rug.
2. Train uw core spieren. Dit zijn de spieren in uw buik, rug, billen en bovenbenen: rugschool.
3. Voorkom of verminder overgewicht & eet gezond.
4. Vermijd lang zitten en zorg voor een goede (werk)houding (sta-bureau).
5. Zorg voor voldoende ontspanning en beweging in je dagdagelijkse leven.
6. Stress kan rugklachten veroorzaken.
7. Stop met roken. Dit vermindert uw kans op rugklachten.